Lương sàng

Tác giả: Lê Thánh Tông 黎聖宗

凉床

興時花畔閑憑月

僊裡窻前獨卧風

保護處無傷折患

百年長伴白頭翁

Hứng thời hoa bạn nhàn bằng nguyệt 

Quyện lý song tiền độc ngọa phong

Bảo hộ xử vô thương chiết hoạn 

Bách niên trường bạn bạch đầu ông

Dịch nghĩa: 

Chiếc gường nằm mát 

Khi hứng lên thì nhàn nhã tựa bóng nguyệt bên hoa, 

Lúc mệt thì riêng nằm hóng gió trước cửa sổ; 

Giữ gìn để không có mối lo gãy hỏng, 

Trăm năm làm bạn mãi với cụ già đầu bạc.

Dịch thơ: 

I 

Hứng lên, ngắm nguyệt, bên hoa tựa, 

Khi mệt, kề song, trước gió nằm; 

Giữ gìn mong cho không gãy hỏng, 

Bạn cùng ông lão mãi trăm năm. 

                                   Trần Văn Quý 

II 

Hứng ngồi ngắm nguyệt bên hoa, 

Mệt nằm đón gió song sa mặc lòng; 

Giữ gìn không để gãy, long, 

Trăm năm bạn với lão ông bạc đầu.

                                       Đỗ Quang Liên

Mặc

Tác giả: Lê Thánh Tông 黎聖宗

墨

祖父惟從易水津

詞場贊劃掃千軍

可憐萬杵魚胞熟

仰見經天緯地文

Tổ phụ duy tùng dịch thủy tân 

Từ trường tán hoạch tảo thiên quân 

Khả liên vạn chử ngư bào thục 

Ngưỡng kiên kinh thiên vĩ địa văn

Dịch nghĩa: 

Mực

Cha ông chỉ theo từ bến sông Dịch, 

Giúp đỡ trù hoạch văn từ có sức giúp dẹp ngàn quân; 

Đáng thương muôn chày giã nhuyễn như ruột cá, 

Ngẩng thấy áng văn chương dọc ngang trời đất.

Dịch thơ: 

I 

Đời trước vốn là dân Dịch Thủy, 

Văn từ giúp rập quét ngàn quân; 

Đáng thương ruột cá muôn chày giã, 

Đã thấy văn chương đẹp tuyệt trần. 

                                    Trần Văn Quý. 

II 

Vốn dân bến dịch chuyển sang, 

Văn từ trù hoạch quét ngàn đạo quân; 

Muôn chày giã nhuyễn tấm thân, 

Văn chương hùng khí dọc ngang đất trời. 

                                        Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

Lý Siêu là người vùng Dịch Thủy, cuối đời Đường. Cùng con là Diễn Khuê dời tới châu Hấp Nhất. Đất ấy có nhiều thông, lấy nhựa làm mực, nhân đó nhờ nghệ làm mực viết mà nổi tiếng một nhà.

Bút

Tác giả: Lê Thánh Tông 黎聖宗

筆

毛穎先生年少志

古今著述大勲勞

將軍一獵中山後

文燄光芒萬丈高

Mao dĩnh tiên sinh niên thiếu chí 

Cổ kim trước thuật đại huân lao 

Tướng quân nhất liệp trung sơn hậu 

Văn diễm quang mang vạn trượng mao

Dịch nghĩa: 

Chiếc bút lông 

Mao Dĩnh có chí khí từ khi còn tuổi trẻ, 

Có công lao to lớn trước thuật bao nhiêu kinh sách xưa nay;

Sau lần tướng quân đi săn sau núi Trung Sơn, 

Tia sáng ánh lửa văn đã vút cao muôn trượng.

Dịch thơ:

I 

Tuổi trẻ Mao Sinh chí đã hào, 

Sách hay kim cổ, lớn công lao; 

Mỗi lần săn thỏ Trung Sơn ấy, 

Rực sáng tia văn muôn trượng cao. 

                                    Trần Văn Quý

II 

Ngài Mao tuổi trẻ chí cao, 

Xưa nay trước tác biết bao công trình; 

Trung Sơn, bút thỏ sản sinh, 

Vút cao muôn trượng ánh văn rực trời. 

                                       Đỗ Quang Liên

Chú thích: 

- Mao Dinh: chỉ cái bút lông. Lại có nghĩa Mao là Mao Toại, dĩnh là mũi nhọn. Mao Toại là môn khách Bình Nguyên Quân nước Triệu. Khi nước Triệu bị xâm lược, Toại theo Bình Nguyên đi sứ sang Sở, xin Sở liên quân với Triệu chống xâm lược. Toại hùng biện, uy hiếp vua Sở phải đồng ý điều quân. Bình Nguyên Quân khen: “Toại chỉ dùng ba tấc lưỡi mà có sức mạnh hơn hàng vạn quân”. Người ta nói: “Khi Mao Toại trổ tài, như cái dùi nhọn trong đẫy, bấy giờ mới lòi mũi ra”. 

- Trung Sơn: núi giáp giới An Huy và Giang Tô (Trung Quốc), vùng này sản xuất bút lông thỏ rất tốt. Câu này ý nói cái bút lông được sáng tạo và phát triển từ núi Trung Sơn.